"Wczorajsza młodość" nie jest powieścią dla dzieci. To książka dla młodzieży i dla starszego czytelnika. Porusza bowiem zupełnie dorosłe, czasami tragiczne problemy w życiu szkoły (samobójstwo ucznia, wyrok skazujący w sfabrykowanym procesie o zabójstwo), w życiu prywatnym uczniów i nauczycieli. Mówi o dojrzewaniu młodych ludzi, o przyjaźniach, ale także o konfliktach światopoglądowych Z jednej strony powieść jest wartościowym źródłem wielu informacji o tym okresie naszej historii od strony codziennego życia, ale z drugiej strony jest mocno tendencyjna i upolityczniona. Władza, urzędy, wojsko, księża, bogatsze sfery są przedstawione w negatywnym świetle - ten zły kapitalizm i sanacja. Autorka podkreśla biedę i niesprawiedliwość społeczną, antysemityzm w stosunku do niektórych kolegów i ich rodzin, różnice w traktowaniu uczniów w zależności od pochodzenia i statusu majątkowego rodziców. A dorośli już uczniowie Ewy z goryczą konfrontują jej młodzieńcze ideały z rzeczywistością: "fala" w wojsku, korporacje studenckie o faszystowskim rodowodzie, wpływ pochodzenia społecznego na zawieranie małżeństw itd. Pewnym wyjaśnieniem jest tutaj moment powstania tej powieści - to rok 1955, jeszcze socrealizm i stalinowskie wymogi dla kultury i sztuki. Książka jest debiutem pisarki, która jak każdy pisarz chcący wtedy wydać swój utwór, musiała napisać ją w takiej właśnie konwencji. Po zmianach ustrojowych w Polsce książki Jackiewiczowej nie były wznawiane, być może właśnie ze względów politycznych. A ciekawostką jest fakt, że była ona konsultantem do spraw pedagogicznych przy realizacji doskonałego (dziś kultowego) serialu "Wojna domowa". Główną bohaterką powieści jest młoda polonistka - Ewa Witkowska, dla której zawód nauczyciela jest prawdziwym powołaniem. Ewa (już mężatka i matka) jest postacią prawie idealną, można tylko marzyć o nauczycielach z takim podejściem do uczniów, z takim zaangażowaniem zawodowym i społecznym. Jest to szczególnie widoczne na tle jej kolegów z pokoju nauczycielskiego (w większości to mężczyźni). Poznajemy różne szkoły, różnych dyrektorów i nauczycieli... szkoła nie jest enklawą, w jej codzienność wdziera się polityka, konflikty społeczne i narodowościowe. Są smutne i tragiczne wydarzenia, nadmierna surowość i bezwzględność dorosłych, ale też są wesołe i radosne chwile... Typowe, niezależne od czasów, szkolne wybryki i wymówki...A w tle pojawiająca się w przyszłości jak czarna chmura II wojna światowa... Na pewno opisane w powieści wydarzenia, galeria postaci, przeżycia i refleksje bohaterki, to w jakimś stopniu obserwacje i osobiste doświadczenia pisarki. Elżbieta Jackiewiczowa, po studiach w Warszawie i Wilnie (w latach dwudziestych), pracowała jako nauczycielka języka polskiego. Dla mnie lektura tej książki jest szczególnie ciekawa z punktu widzenia zawodowego współczesnego nauczyciela. Ot, taki przyczynek do historii edukacji...